7 ნოემბერი: 19 წელი ძალადობრივი დაშლიდან, „იმედის“ დარბევიდან და საგანგებო მდგომარეობიდან
2007 წლის 7 ნოემბერი: ოპოზიციის აქციების ძალადობრივი დაშლა, ტელეკომპანია „იმედის“ დარბევა და საგანგებო მდგომარეობა საქართველოში. მოვლენების ქრონიკა და გავლენა.
დღეს, 7 ნოემბერს, საქართველოს უახლეს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე და საკამათო მოვლენიდან, 2007 წლის საპროტესტო აქციების ძალადობრივი დაშლიდან, 19 წელი შესრულდა. ამ დღემ ღრმა კვალი დატოვა ქვეყნის პოლიტიკურ ლანდშაფტზე და დღემდე აქტიური განხილვის საგანია საზოგადოებაში.
2007 წლის შემოდგომაზე საქართველოში პოლიტიკური დაძაბულობა პიკს აღწევდა. ოპოზიციური პარტიები ხელისუფლებას დემოკრატიული რეფორმების გატარებას, საარჩევნო კანონმდებლობის შეცვლასა და ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების 2008 წლის გაზაფხულზე დანიშვნას სთხოვდნენ. ეს მოთხოვნები საფუძვლად დაედო მასშტაბურ საპროტესტო ტალღას.
2 ნოემბერს, თბილისის ცენტრში, პარლამენტის შენობის წინ, მრავალათასიანი დემონსტრაცია დაიწყო. აქციის მონაწილეები მთავრობის პოლიტიკას აპროტესტებდნენ და თავიანთი მოთხოვნების დაკმაყოფილებას ელოდნენ. პროტესტი რამდენიმე დღის განმავლობაში უწყვეტ რეჟიმში მიმდინარეობდა, 6 ნოემბერს კი პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე კვლავ რჩებოდნენ მომიტინგეები, მათ შორის შიმშილობის აქციის მონაწილეები.
7 ნოემბრის დილას სამართალდამცავებმა პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიის გათავისუფლება დაიწყეს. აქციის მონაწილეების წინააღმდეგ გამოყენებულ იქნა ხელკეტები და ფიზიკური ძალა. მოგვიანებით, რუსთაველის გამზირზე დემონსტრანტების რაოდენობა გაიზარდა, რის საპასუხოდაც პოლიციამ აქციის დასაშლელად წყლის ჭავლი, ცრემლმდენი გაზი, რეზინის ტყვიები და სხვა სპეციალური საშუალებები გამოიყენა. დაპირისპირება დღის განმავლობაში თბილისის სხვადასხვა უბანში გაგრძელდა, მათ შორის რიყის ტერიტორიაზე, სადაც სამართალდამცავებმა დემონსტრაცია ასევე ძალის გამოყენებით დაშალეს. შედეგად, ასობით ადამიანს სამედიცინო დახმარება დასჭირდა.
იმავე საღამოს, მოვლენები კიდევ უფრო დრამატულად განვითარდა, როდესაც სპეცდანიშნულების რაზმი ტელეკომპანია „იმედის“ შენობაში შეიჭრა. შეიარაღებულმა სამართალდამცავებმა ჟურნალისტებსა და ტელეკომპანიის თანამშრომლებს მაუწყებლობის შეწყვეტა მოსთხოვეს, დააზიანეს ტექნიკა და შეაჩერეს ეთერი. იმ პერიოდში „იმედი“ ხელისუფლების მიმართ კრიტიკული არხი იყო, ხოლო მისი დამფუძნებელი, ბიზნესმენი ბადრი პატარკაციშვილი, ოპოზიციურ პოლიტიკურ პროცესებს აქტიურად უჭერდა მხარს. ტელეკომპანიაში სპეცრაზმის შესვლას საერთაშორისო საზოგადოების მწვავე გამოხმაურება მოჰყვა.
7 ნოემბრის მოვლენების შემდეგ, მაშინდელმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა. ხელისუფლება თავის ქმედებებს სახელმწიფო უსაფრთხოების დაცვის აუცილებლობით ხსნიდა და აცხადებდა, რომ არსებობდა ქვეყნის დესტაბილიზაციისა და ხელისუფლების ძალადობრივი შეცვლის საფრთხე. საგანგებო მდგომარეობის პირობებში შეიზღუდა შეკრების თავისუფლება და დამოუკიდებელი ელექტრონული მედიის საქმიანობა. თუმცა, თავდაპირველად 15 დღით გამოცხადებული საგანგებო მდგომარეობა 16 ნოემბერს, ცხრა დღის შემდეგ, გაუქმდა.
პოლიტიკური კრიზისის ფონზე, 8 ნოემბერს მიხეილ სააკაშვილმა ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარების გადაწყვეტილება გამოაცხადა, რომელიც 2008 წლის 5 იანვარს გაიმართა. 7 ნოემბრის მოვლენები საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციების, მათ შორის Human Rights Watch-ის, შეფასების საგანიც გახდა. HRW-მ თავის დეკემბრის ანგარიშში აღნიშნა, რომ საქართველოს ხელისუფლებამ დემონსტრანტების წინააღმდეგ გადაჭარბებული ძალა გამოიყენა და ასევე გააკრიტიკა „იმედში“ სპეცრაზმის შეჭრა და მედიის თავისუფლების შეზღუდვა.
19 წლის შემდეგაც, 2007 წლის 7 ნოემბერი საქართველოს უახლესი პოლიტიკური ისტორიის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან და მტკივნეულ თარიღად რჩება. ის კვლავ აქტუალურია დისკუსიებში სახელმწიფოს ვალდებულებაზე, დაიცვას მოქალაქეთა შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლება, უზრუნველყოს საზოგადოებრივი უსაფრთხოება და არ დაუშვას ძალის არაპროპორციული გამოყენება.
